Gastro-jejunostomie (GJ) sondes

Er zijn twee typen GJ-sondes:

Sonde met standaardlengte

Deze sonde ‘bungelt’ als het ware uit de huid in de maagstreek.  De sonde wordt op zijn plaats gehouden door een klein plastic schijfje dat dicht op de huid ligt.

Sonde met laag profiel

Dit type sonde wordt ook vaak een “knopsonde” of “button” genoemd.  De sonde met laag profiel is kort en afgemeten, waardoor hij dicht tegen de huid aan ligt en zo minder zichtbaar is dan sondes met standaardlengte. Het grootste deel van de sonde zit in het lichaam, en is aan de buitenkant niet te zien.

De GJ-sonde ziet eruit als een G-sonde, maar bestaat uit twee sondes. De ene sonde bevindt zich in de andere sonde. Het eerste deel van de sonde gaat naar de maag en wordt het maaggedeelte van de sonde genoemd. Openingen in het maaggedeelte van de sonde maken medicatie, decompressie of zo nodig voeding in de maag mogelijk, indien dit door uw zorgteam nodig wordt geacht. Het andere deel van de sonde gaat van de maag naar het jejunum. Openingen aan het uiteinde van de sonde zorgen ervoor dat voeding de maag omzeilt en direct in het jejunum wordt gebracht.  

De GJ-sonde wordt op zijn plaats gehouden door een kleine ballon of een fixatieschijfje. In het geval van een ballon, wordt deze gevuld met een kleine hoeveelheid water zodra de sonde op zijn plaats zit. 

De GJ-sonde heeft drie poorten op het voedingskopje en deze zijn allemaal gelabeld. 

• De gastrische (G)-poort gaat rechtstreeks de maag in voor de toediening van medicatie of voor decompressie. Soms zit er te veel lucht in de maag; de G-poort kan dan helpen om deze lucht te verwijderen. Dit wordt decompressie genoemd. Praat met uw zorgteam over hoe en wanneer u dit moet doen. Op de poort zit een dopje dat gesloten moet blijven wanneer de poort niet wordt gebruikt.
• De jejunum (J) poort passeert de maag en gaat het jejunum in. Het jejunum is een deel van de dunne darm. Voeding, vloeistoffen of medicatie kunnen via de J-poort worden toegediend. Dit kan reflux helpen voorkomen.  Op de poort zit een dopje dat gesloten moet blijven wanneer de poort niet wordt gebruikt.
• De ballonpoort wordt gebruikt om de ballon te vullen die de sonde op zijn plaats houdt. Een kleine, met water gevulde ballon houdt de GJ-sonde op zijn plaats in de maag. Dit water moet één keer in de week worden gecontroleerd. Om dit te doen, wordt er een spuit bevestigd aan de ballonpoort van de sonde. Hiermee kan het water eerst worden verwijderd en vervolgens worden vervangen. Voordat u naar huis gaat, zal aan u worden uitgelegd hoe u dit moet doen. 

Praat met uw zorgteam over welke poort het beste is voor uw behoeften. Sommige medicatie mag alleen in de maag worden toegediend. Uw zorgteam zal u leren hoe u de sonde moet gebruiken.

U krijgt alle benodigdheden en voeding mee die u thuis nodig hebt voor de sondevoeding. Benodigdheden worden u routinematig toegezonden en u wordt verteld hoe u deze kunt bestellen. Een casusmedewerker zal helpen om deze benodigdheden bij u thuis te bezorgen. 

Zoek een plek om de benodigdheden op te slaan waar ze veilig, schoon en gemakkelijk toegankelijk kunnen worden bewaard. U kunt gebruikte benodigdheden weggooien bij het huisvuil.

Volg altijd de instructies voor het gebruik van uw benodigdheden om problemen zoals infecties te voorkomen. Infecties kunnen diarree en braken veroorzaken.

Er zijn andere voedingsbenodigdheden nodig met uw sonde. Dit omvat:

• Verlengsets
• Spuiten
• Pomp

Deze benodigdheden worden aan de voedingssonde bevestigd. U kunt rechtstreeks voeding toedienen via de GJ-sonde met standaardlengte. Bij gebruik van een GJ-sonde met laag profiel moet een verlengset worden bevestigd om voeding, vloeistoffen of medicatie toe te dienen. 

Er zijn 2 soorten verlengsets:

Verlengset voor continue voeding

Dit wordt meestal bevestigd aan de J-poort van de GJ-sonde voor continue voeding gedurende een paar uur, meestal met behulp van een pomp. Continue voeding kan overdag of ’s nachts worden gegeven. De verlengset voor continue voeding wordt vaker gebruikt met de GJ-sonde.

Verlengset voor bolusvoeding

Dit wordt gebruikt voor mensen die voeding in hun maag kunnen verdragen of als decompressie van de maag vereist is. Dit wordt bevestigd aan de G-poort van de GJ-sonde wanneer een “bolusvoeding” nodig is. Een “bolusvoeding” wordt gebruikt wanneer gedurende een korte periode een bepaalde hoeveelheid voeding via de sonde wordt toegediend. Dit duurt meestal ongeveer 20 minuten. De voeding verplaatst zich met behulp van zwaartekracht en een spuit door de sonde. De verlengset voor bolusvoeding kan ook worden gebruikt om medicatie toe te dienen.

Er zijn veel flesvoedingen of voedingskeuzes voor voedingssondes. Uw zorgteam kiest wat het beste voor u is. Een diëtist zal samen met u een voedingsplan opstellen voordat u het ziekenhuis verlaat. Uw zorgteam moet u helpen om een voedingsschema te vinden dat het beste past in uw gezinsroutine. Dit kan veranderen naarmate uw behoeften veranderen.  

Soms hebt u extra water nodig om te voldoen aan de dagelijkse vochtbehoeften. Net zoals mensen iets drinken bij hun maaltijd, heeft u wat extra water nodig bij uw voeding. Dit wordt “extra vrij water” genoemd. Uw zorgteam of diëtist zal u vertellen hoeveel extra vrij water u nodig hebt. Er wordt vaak extra water gegeven na medicatie of tussen of na voedingen. 

U wordt aangeleerd wat u precies moet doen voordat u naar huis gaat. U krijgt ook informatie om mee naar huis te nemen voor het geval u iets vergeet. Uw zorgteam moet u vertellen met wie u contact kunt opnemen als u vragen of zorgen hebt.