Jejunale (J) sondes
Een jejunale sonde (J-sonde) is een sonde die door de huid en de spier naar de maag gaat en vervolgens naar de dunne darm (jejunum). Er is alleen toegang tot het jejunum met een J-sonde, wat betekent dat er geen toegang tot de maag is. De opening in de huid wordt ook wel een stoma, fistel of kanaal genoemd. De sonde kan worden gebruikt voor de toediening van voeding, vloeistoffen of medicatie. De J-sonde wordt gebruikt om iemand te voeden die niet zelf via de mond kan eten. Een J-sonde is meestal nodig voor mensen die geen voedingsstoffen uit het voedsel in hun maag kunnen opnemen, of als er problemen zijn geweest met hun G-sonde. J-voedingen zorgen ervoor dat de voeding rechtstreeks in de dunne darm kan komen. De dunne darm maakt deel uit van het spijsverteringsstelsel tussen de maag en de dikke darm. In de dunne darm worden de meeste waternutriënten uit voedsel opgenomen. De dunne darm is in 3 delen verdeeld:
- Het duodenum (twaalfvingerige darm)
- Het jejunum (nuchtere darm)
- Het ileum (kronkeldarm)
Sommige mensen kunnen voedsel of vloeistoffen in hun maag niet verdragen. Dit komt soms door “reflux”. Reflux is het terugstromen van de maaginhoud omhoog door de slokdarm, wat kan leiden tot braken. Als dit gebeurt, bestaat het risico dat de voeding in de longen wordt geïnhaleerd, wat een borstinfectie kan veroorzaken. Het gebruik van een J-sonde kan voorkomen dat dit gebeurt door de mond, slokdarm en maag te omzeilen en de voeding direct in het jejunum te brengen.
Uw zorgteam zal u vertellen waarom u een voedingssonde nodig heeft.
Hoe ziet een J-sonde eruit?
Welke typen J-sondes zijn er?
Er zijn twee typen J-sondes:
Sonde met standaardlengte
Deze sonde ‘bengelt’ als het ware uit de huid in de maagstreek. De sonde wordt op zijn plaats gehouden door een klein plastic schijfje dat dicht op de huid ligt.
Sonde met laag profiel
Dit type sonde wordt ook vaak een “knopsonde” of “button” genoemd. De sonde met laag profiel is kort en afgemeten, waardoor hij dicht tegen de huid aan ligt en zo minder zichtbaar is dan een sonde met standaardlengte. Het grootste deel van de sonde zit in het lichaam, en is aan de buitenkant niet te zien.
De J-sonde heeft twee poorten:
- De jejunum (J) poort passeert de maag en gaat het jejunum in. Het jejunum is een deel van de dunne darm. Voeding, vloeistoffen of medicatie kunnen via de J-poort worden toegediend. Dit kan reflux helpen voorkomen. Op de poort zit een dopje dat gesloten moet blijven wanneer de poort niet wordt gebruikt.
- De ballonpoort wordt gebruikt om de ballon te vullen die de sonde op zijn plaats houdt. Een kleine, met water gevulde ballon houdt de J-sonde op zijn plaats in de maag. Dit water moet één keer in de week worden gecontroleerd. Om dit te doen, wordt er een spuit bevestigd aan de ballonpoort van de sonde. Hiermee kan het water eerst worden verwijderd en vervolgens worden vervangen. Voordat u naar huis gaat, zal aan u worden uitgelegd hoe u dit moet doen.
Uw zorgteam zal u leren hoe u de sonde moet gebruiken.
Hoe wordt een J-sonde geplaatst?
De sonde wordt met een operatie door de huid bij de maag geplaatst. Als u al een G-sonde heeft, kan de opening of stoma worden gebruikt om de J-sonde te plaatsen. Ga voor meer informatie over verschillende operaties naar de pagina met de J-sondeprocedure of G-sondeprocedure.
Welke benodigdheden zijn nodig?
U krijgt alle benodigdheden en voeding mee die u thuis nodig hebt voor de sondevoeding. Benodigdheden worden u routinematig toegezonden en u wordt verteld hoe u deze kunt bestellen. Een casusmedewerker zal helpen om deze benodigdheden bij u thuis te bezorgen.
Zoek een plek om de benodigdheden op te slaan waar ze veilig, schoon en gemakkelijk toegankelijk kunnen worden bewaard. U kunt gebruikte benodigdheden weggooien bij het huisvuil.
Volg altijd de instructies voor het gebruik van uw benodigdheden om problemen zoals infecties te voorkomen. Infecties kunnen diarree en braken veroorzaken.
Enkele van de benodigdheden zijn:
- Verlengsets
- Spuiten
- Voedingspomp
Deze benodigdheden worden aan de voedingssonde bevestigd. U kunt rechtstreeks voeding toedienen via de J-sonde met standaardlengte. Bij gebruik van een J-sonde met laag profiel moet een verlengset aan de voedingspoort worden bevestigd om voeding, vloeistoffen of medicatie toe te dienen.
Verlengset voor continue voeding
Deze wordt gedurende een paar uur aan de J-sonde bevestigd voor continue voeding, meestal met behulp van een pomp. Continue voeding kan overdag of ’s nachts worden gegeven.
Er zijn veel flesvoedingen of voedingskeuzes voor voedingssondes. Uw zorgteam kiest wat het beste voor u is. Een diëtist zal samen met u een voedingsplan opstellen voordat u het ziekenhuis verlaat. Uw zorgteam moet u helpen om een voedingsschema te vinden dat het beste past in uw gezinsroutine. Dit kan veranderen naarmate uw behoeften veranderen.
Soms hebt u extra water nodig om te voldoen aan de dagelijkse vochtbehoeften. Net zoals mensen iets drinken bij hun maaltijd, heeft u wat extra water nodig bij uw voeding. Dit wordt “extra vrij water” genoemd. Uw zorgteam of diëtist zal u vertellen hoeveel extra vrij water u nodig hebt. Er wordt vaak extra water gegeven na medicatie of tussen of na voedingen.
U wordt aangeleerd wat u precies moet doen voordat u naar huis gaat. U krijgt ook informatie om mee naar huis te nemen voor het geval u iets vergeet. Uw zorgteam moet u vertellen met wie u contact kunt opnemen als u vragen of zorgen hebt.
Wanneer wordt de sonde vervangen?
Als het tijd is om de sonde te vervangen, kan deze worden vervangen door hetzelfde type sonde of een ander type. Een nieuwe sonde wordt tijdens een ingreep in het ziekenhuis geplaatst. Deze kan niet thuis worden vervangen. De nieuwe sonde wordt ingebracht via dezelfde opening, ook wel stoma genoemd, en de ballon wordt gevuld. Vraag uw zorgteam hoe vaak u dit moet doen.
Gebruiksaanwijzingen en patiëntenhandleidingen
Hieronder vindt u een link naar onze website met gebruiksaanwijzingen om al onze andere patiëntenhandleidingen en gebruiksaanwijzingen te vinden. Om ervoor te zorgen dat u altijd de meest actuele informatie over uw specifieke product hebt, kunt u onze website met gebruiksaanwijzingen bezoeken. Wanneer u op de website bent, scrolt u naar beneden voor de eenvoudig te volgen instructies en houdt u het onderdeelnummer van uw product (het REF# op het etiket van uw product) gereed om in te voeren in het zoekvak.
Alle patiëntenhandleidingen
Website met gebruiksaanwijzingen